Scheelzien
- Symptomen en oorzaken -

Wij spreken van scheelzien (strabismus) als er sprake is van een constante of een regelmatig optredende verkeerde stand van de ogen, d.w.z. beide ogen kijken niet in dezelfde richting. Getroffenen lijden vaak onder de ontsierende en uiterlijk zichtbare afwijking. Nog belastender echter zijn de gevolgklachten van scheelzien voor het algehele zien. Scheelzien is niet alleen maar een schoonheidsfoutje, maar veroorzaakt vaak ernstige klachten.

Hoe vroeger in de kinderleeftijd het scheelzien optreedt en hoe later er behandeling door een oogarts plaatsvindt, hoe ernstiger zich de klachten kunnen ontwikkelen. Met de schoolleeftijd dalen de kansen op herstel na een behandeling aanmerkelijk. Scheel kijkende baby's en peuters dienen derhalve zo vroeg mogelijk te worden behandeld.

Storende dubbelbeelden - dubbelzien

Om de ruimte om ons heen goed waar te nemen, moeten beide ogen in dezelfde richting kijken. In elk oog ontstaat een beeld, dat vrijwel bij elk oog gelijk is. Deze beide beelden worden in de hersenen als het ware over elkaar heen tot een beeldindruk samengevoegd. Bij scheelzien wordt het verschil tussen de beide beelden door scheefstand van de ogen te groot. De hersenen kunnen nu beide beelden niet meer samenvoegen tot een beeld. Daardoor ontstaan storende dubbelbeelden, het dubbelzien.

Scheelzien op tijd ontdekken en behandelen

De vroegkinderlijke hersenen kunnen dubbelbeelden onderdrukken, doordat de hersenen de beelden van het scheelziende oog negeren. Dit kan grote gevolgen hebben: het oog, dat niet wordt gebruikt wordt na verloop van tijd zwakker (amblyoop). Zonder behandeling ontwikkelt zich bij 90% van alle scheel kijkende kinderen een eenzijdige amblyopie. Als deze afwijking niet in een vroeg stadium wordt ontdekt en behandeld, dan blijft de afwijking een levenlang bestaan. Het kind leert nooit meer om met beide ogen te kijken of driedimensionaal. Met een vroegtijdige behandeling van scheelzien kan amblyopie vrijwel worden voorkomen of worden hersteld, waarbij vaak ook het ruimtelijk zien terug komt.

De meest voorkomende oorzaak van scheelzien bij kinderen is verziendheid (hyperopie of hypermetropie). Andere oorzaken kunnen zijn: problemen met de oogspieren, bijziendheid of hoornvliesverkromming, kinderziektes of hoge koorts, alsook psychische problemen. Indien het kind bij aanvang van de behandeling ca. twee jaar is, dan kan in meer dan 80% van alle gevallen de volle gezichtsscherpte worden bereikt. Op de leeftijd van zes jaar geldt dat nog maar voor 20% van de kinderen. Daarna is de ontwikkeling m.b.t. het zien afgesloten en hebben behandelingen vrijwel geen invloed meer.

Scheelzien behandelen

In Nederland worden baby's, peuters en kleuters periodiek op consultatiebureaus onderzocht en getest. Daarnaast is het van groot belang, dat ouders en verzorgers goed letten op de manier van kijken van hun baby of peuter en naar de stand van de ogen. Bij twijfel of vragen is het verstandig om zo snel mogelijk via de huisarts een afspraak met de oogarts te maken. Scheelzien kan, afhankelijk van de oorzaak, verschillend worden behandeld. Als verziendheid de oorzaak is dan helpt correctie met behulp van een bril. In andere gevallen wordt een oog (het goede oog) afgeplakt (occlusietherapie) als therapie tegen amblyopie.

Ook kan de oogarts kiezen voor het gebruik van prisma' s of eventueel orthoptische oefeningen voorschrijven om het zien met beide ogen te behouden en om de samenwerking tussen de ogen te stabiliseren. Soms kan een operatieve ingreep (scheelziensoperatie) wenselijk of noodzakelijk zijn.

Oogaandoeningen

omhoog

Om onze website zo optimaal mogelijk aan u te kunnen presenteren en continue te kunnen verbeteren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan met het gebruik van onze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Meer info vindt u in onze privacyverklaring.