Diabetes en het oog
- Oorzaken en Behandeling -

Volgens het Nederlandse Diabetesfonds lijden in Nederland (stand 2017) ca. 1.200.000 mensen aan suikerziekte (diabetes mellitus). Daarbij moeten nog alle personen worden geteld, die nog niet weten dat zij diabetes hebben. – Wat veel personen evenmin weten is, dat diabetes schadelijk is voor de ogen en in een voortgeschreden stadium zelfs tot blindheid kan leiden.

Oorzaken van Diabetes – Type 1 en Type 2

Diabetes mellitus is een stofwisselingsziekte, waarbij de bloedsuikerwaarden zijn verhoogd. Als diabetes tijdens de kinderleeftijd of op jong volwassen leeftijd ontstaat, dan spreken we van diabetes type 1. Bij deze vorm van diabetes produceert het lichaam zelf niet genoeg insuline, omdat de cellen in de alvleesklier hiertoe niet in staat zijn. Diabetes type 2, ook wel ouderdomsdiabetes genoemd, komt vaker voor. Bij deze vorm van diabetes worden de lichaamscellen ongevoelig voor insuline, wat tot gevolg heeft, dat er meer insuline nodig is dan het lichaam aanmaakt.

Diagnose Diabetes

De diagnose diabetes kan door een huisarts of een internist worden gesteld aan de hand van verschillende bloedsuikermetingen, die op verschillende tijden van de dag worden gemeten. Diabetes, ongeacht welk type, is een slopende ziekte. Door de jaren heen treden er door de hoge bloedsuikerconcentratie in het bloed, in het hele lichaam veranderingen aan de bloedvaten op. De door diabetes veroorzaakte schade aan de ogen wordt diabetische retinopathie genoemd. Ook het netvlies wordt door de veranderde bloedvaten beschadigd. In het begin is het gezichtsvermogen nog niet aangetast. Dit gebeurt pas in een later stadium. Daarom is een vroegtijdige diagnose, met aansluitend behandeling van de aandoening, uiterst belangrijk voor behoud van het gezichtsvermogen.

Oogartsen raden patiënten, die aan diabetes mellitus lijden aan om regelmatig hun netvlies te laten onderzoeken (minstens eenmaal per jaar en afhankelijk van de instelling van de diabetes meerdere malen per jaar).

Wat betekent HbA1c?

De risicofactoren bij diabetes worden veroorzaakt door de hoogte van de bloedsuiker en de tijdslengte van deze verhoging. Om de risicofactoren in te kunnen schatten gaat men uit van de zogenaamde HbA1c-waarde. Deze waarde geeft een indicatie van de rode bloedcellen – de hemoglobine – die door afzetting van suiker zijn veranderd. Deze suikerhemoglobine (HbA1c) kan men meten.

Diagnose diabetische retinopathie

Ca. 60% van alle type-2 diabetici lijdt aan diabetische retinopathie. In het begin herkent een oogarts de aandoening door kleine rode puntjes (puntbloedingen) en vaatverslappingen in het netvlies. In dit stadium bemerkt een diabeteslijder nog geen verslechtering van het zien, hoewel voor de oogarts de aantasting, die door de diabetes wordt veroorzaakt, al wel zichtbaar is. Een verslechtering van het zien ontstaat dan als er door de hoge bloedsuikerwaarde van het bloed vaatafsluitingen in de bloedvaten van het netvlies ontstaan. Door deze vaatafsluitingen worden de zintuigcellen van het netvlies niet meer gevoed, waardoor deze afsterven. Deze veranderingen – vochtvorming en vaatafsluiting van de kleine bloedvaten, kunnen met speciale apparaten door een oogarts worden gediagnosticeerd.

Is diabetische retinopathie te voorkomen?

Hoe langer de diabetes bestaat en hoe slechter de suiker is ingesteld, hoe groter het risico is op retinopathie. Van groot belang zijn:

• een goed ingestelde langlopende waarde van de bloedsuikerspiegel,
• een gezonde bloeddruk,
• gezonde voeding en
• niet roken

Tot nu toe zijn er nog geen effectieve medicamenten die diabetische retinopathie positief beïnvloeden. In het beginstadium zijn vooral een goede instelling van de bloedsuikerwaarde en een gezonde bloeddruk het belangrijkste. Bij netvliesveranderingen in het gebied van het scherpste zien (macula) of bij nieuwvaatvorming in de periferie, kan therapie met anti-VEGF medicamenten (Avastin of Eylea), eventueel in combinatie met een laserbehandeling, worden toegepast. Hiermee wordt geprobeerd om het gezichtsvermogen te behouden. Echter, reeds aangetaste delen van het netvlies kunnen niet meer worden hersteld.

Diabetisch macula-oedeem

Vochtvorming in het netvlies (diabetisch macula-oedeem) kan sinds enkele jaren goed worden behandeld met injecties in het glasvocht, die speciale medicamenten (Avastin, Eylea) bevatten. Deze injectietherapie wordt poliklinisch en m.b.v. druppelanesthesie uitgevoerd. Hierbij zijn periodieke controles en vooral de bijbehorende OCT-onderzoeken belangrijk. Alleen met een OCT-onderzoek kunnen vochtvormingen onder het netvlies objectief worden vastgesteld, zodat kan worden bepaald of het noodzakelijk is om de anti-VEGF therapie te vervolgen, zodat verlies van het gezichtsvermogen kan worden voorkomen.

Vitrectomie
(bij netvliesaandoeningen in een gevorderd stadium)

Als ondanks een laserbehandeling en/of anti-VEGF therapie, de aandoening voortschrijdt en er bloedingen in het glasvocht ontstaan of een netvliesloslating, dan is een operatie noodzakelijk. Bij een zogenaamde vitrectomie worden de glasvochtbloeding en de nieuw gevormde bloedvaten verwijderd en bij een netvliesloslating, het netvlies weer aangelegd. In veel gevallen kan met een operatie het gezichtsvermogen gedeeltelijk worden hersteld.

Meer behandelingen

omhoog

Om onze website zo optimaal mogelijk aan u te kunnen presenteren en continue te kunnen verbeteren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan met het gebruik van onze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Meer info vindt u in onze privacyverklaring.

Het coronavirus
Hoe gaat Augenklinik Ahaus hiermee om?

Onze taak als zorgverlener is het om de zorg voor onze patiënten te waarborgen, zowel nu als in de toekomst. Om verspreiding van het coronavirus te voorkomen en de infectieketen te onderbreken, hebben wij extra maatregelen genomen. Wij nemen deze taak uitermate serieus en houden hierbij rekening met alle aanbevelingen van het Robert-Koch-Institut (RKI) op het gebied van uitgebreide hygiëne ter bescherming tegen het virus. Let op! In Duitsland is het dragen van een neus-mondkapje in openbare ruimtes verplicht. Kom daarom alleen met uw eigen mondmasker binnen.

MEER INFORMATIE